In samenhang bouwen aan een stad waar je wilt zijn

Deventer is volop in beweging. We bouwen aan levendige woon-, werk- en verblijfsgebieden in en rondom het historische centrum: Centrum&Schil.

Met nieuwe woningen, werkplekken, groen en ontmoetingsplekken, allemaal op loopafstand van het station, de IJssel en de binnenstad. Om dit mogelijk te maken investeren we in de openbare ruimte, de straten en wegen en bouwen we 'mobiliteitshubs' rond het centrum, met nieuwe verbindingen voor voetgangers en fietsers van de hubs naar het centrum.

En al deze ontwikkelingen moet je goed op elkaar afstemmen. Want alleen samen maken we het gebied Centrum&Schil klaar voor de toekomst. Twee personen die binnen gemeente Deventer hard werken aan deze ontwikkeling zijn Maarten Hanekamp, senior stedenbouwkundige en Jelmer Kloosterman, programmamanager Centrum&Schil. “Als je mensen meeneemt in je visie, ontstaat er eigenaarschap. En dan bouw je samen aan een stad waar je wilt zijn.”

Sinds afgelopen juni leidt Jelmer, vol enthousiasme, het programma Centrum&Schil. “Het is een prachtig stuk Deventer,” vertelt hij. “Er gebeurt ontzettend veel. We werken met een team vol energie, intern én extern. Iedereen heeft zin om mooie dingen te maken. En dat doen we ook: we voegen woningen toe, verbeteren de openbare ruimte en zorgen dat Deventer op allerlei vlakken klaar is voor de toekomst.”

Maarten vult aan: “Als stedenbouwkundige ben ik betrokken bij de eerste gesprekken met ontwikkelaars. We kijken dan niet alleen maar naar bouwhoogtes en functies, maar vooral naar hoe een plek kan bijdragen aan de stad en aan dit gebied. En daar gaan we best ver in. Soms maken we zelf vooraf al schetsen van plekken die we belangrijk vinden. Dat helpt om het gesprek te voeren en samen tot een goed plan te komen.”

Centrum&Schil is geen optelsom van afzonderlijke initiatieven. Het is een gebiedsprogramma waarin alles met elkaar verbonden is. Jelmer: “We willen dat ontwikkelingen elkaar versterken. Dat vraagt om overzicht, samenwerking en het lef om groter te denken. Alle projecten bij elkaar dragen bij aan het grotere geheel: een toekomstbestendige stad die leeft, verbindt en verrast.”

Een goed voorbeeld is de Kop Handelskade, waar sociale huur, horeca, kantoren, studentenwoningen en duurdere appartementen samenkomen. “Daar laten we zien dat we dingen voor elkaar krijgen en dat we samen met ontwikkelaars en andere partijen nieuwe stappen kunnen zetten,” zegt Jelmer. “Mensen gaan er straks echt wonen. Dat is waar we het voor doen.”

Ook in de omgeving van de Handelskade gebeurt veel. Maarten: “We zijn samen met NS/ProRail bezig met een slimme parkeerhub, zodat de parkeerplaatsen aan de Verzetslaan plaats kunnen maken voor een levendig stadspark. Een plan waarbij we een grijze strook parkeerplaatsen transformeren tot een groene, toegankelijke en uitnodigende plek.”

Een belangrijke ontwikkeling is het stationsgebied. We werken samen met verschillende partijen (ProRail, NS, het Rijk en de provincie) aan het stationsgebied. De plannen voor een vierde perron, het verbreden van de reizigerstunnel en een masterplan openbare ruimte aan de noordzijde worden verder uitgewerkt. Deze toekomstige aanpassingen aan het station en de stationsomgeving van Deventer zorgen voor een goede doorgroei en betrouwbaarheid van het spoorvervoer voor zowel Oost-Nederland als (inter)nationaal.

En waarom niet ambitieus denken? “Zo hebben we onderzocht wat een parkeergarage onder het water zou kosten. Een parkeergarage onder de gracht klinkt futuristisch of onhaalbaar, maar het gaat hier om meer dan geld. Het draait ook om maatschappelijke winst: minder auto's in de binnenstad, meer ruimte voor groen, ontmoeting en misschien zelfs nieuwe woningen. Doordat we alles nu als een geheel bekijken, kunnen we daar ook stappen in zetten,” aldus Maarten.

Waar willen we met Deventer naartoe? Jelmer: “We willen van een ‘place to buy’ naar een ‘place to be’. Een stad waar je ook fijn kunt zijn als je niets hoeft te doen. Een binnenstad en schil voor iedereen.”

Hij noemt de Vleeshouwerstraat, Grote Overstraat en Spijkerboorsteeg als voorbeelden. “Dat zijn plekken waar mensen zich verwonderen. Zo zou het op meer plaatsen moeten zijn. Zoals bij de Stadshof, waar je straks door een binnentuin kunt lopen. Zonder dat we de binnenstad uitbreiden, maken we deze groter. Dat doen we door locaties meer open en aantrekkelijk te maken.”

Centrum&Schil gaat niet alleen over de historische binnenstad, maar juist ook om de wijken eromheen. Binnen het programma hebben we, naast de binnenstad, nog drie focusgebieden: De Vestingszone, Stadscampus De Kien en Werkgebieden in ontwikkeling. Een van de grootste ontwikkelingen in deze ‘schil’ is Roto, waar vanaf 2027 gebouwd wordt aan een nieuw stadsdeel. “Het wordt een nieuw soort stedelijkheid voor deze stad,” zegt Maarten. “700 woningen, meer dan 2000 bewoners, ongeveer 500 werkplekken. Een plek die, in het geheugen van veel Deventenaren, vooral bekend staat als fabrieksterrein krijgt een nieuwe invulling met woningen, pleintjes en groen.”

Jelmer: “En dat is het mooie aan Centrum&Schil. Al die ontwikkelingen dragen bij aan het overkoepelende programma. Maar uiteindelijk heeft elk project ook zijn eigen team. Stedenbouwkundigen, landschapsontwerpers en beleidsmakers werken samen. En het belangrijkste: alles wat we doen moet kwaliteit hebben. We zoeken naar kansen, combineren functies en kijken verder dan de standaard.”

Wat Jelmer en Maarten drijft, is de overtuiging dat je samen meer bereikt. “We besteden bijvoorbeeld veel aandacht aan communicatie,” zegt Jelmer. “Ook als er nog niet veel te zien is. Denk aan de de expositie in de Stadsetalage, rondleidingen, gesprekken. We nemen iedereen mee in het verhaal. Op die manier werk je echt samen aan de toekomst.”

Maarten besluit: “En dat blijven we doen. We blijven verhalen vertellen. Voor dat we ergens mee beginnen, tijdens het proces en ook door de nieuwe ontwikkelingen in de stad. Want daar begint het mee. Als je mensen meeneemt in je visie, ontstaat er eigenaarschap. En dan bouw je samen aan een stad waar je wilt zijn en wil blijven.”